Onderstaand verslag over het concert van 22 oktober 2017 schreef Ad Steltenpool in het dorpsblad Walhalla
22 oktober 2017
Wat ’n geluk, ’n ode aan Willem Saal en de Gemengde Zangvereniging Jacob Kwast, op zondag 22 oktober in de Hervormde kerk in Wognum.
Wat 'n geluk dat er vroeger zulke muzikale schoolmeesters waren in Wognum en... Wat 'n geluk dat er zulke goede koren werden opgericht en... wat 'n geluk dat er nog steeds zoveel gezongen wordt, want zingen brengt geluk!
Een passage uit het programmaboekje wat als titel: Concert Wat 'n geluk, vermeld.
In de 49e bundel van het Historisch genootschap Oud Westfriesland uit 1982 staat in 'n artikel verteld door Dirk Saal, zoon van Willem, en op papier is gezet door N.J.Groot. Het beschrijft het ontstaan van de muziekwereld in Wognum door Jacob Kwast (1784-1866), de stamvader van een muzikaal geslacht.
Zijn 8 kinderen waren allemaal met muziek bezig. Andries Magnée kwam als Limburger naar Wognum om hier onderwijs te geven op de Openbare school maar maakte deze keuze omdat hij verliefd was op een meisje hier vandaan. Hij werd de opvolger van Jacob Kwast en werd dirigent van kerkkoren. Op 15 maart 1889 werd het koor, eerst Zanglust geheten, opgericht en de 20 jarige Willem Saal werd tot directeur benoemd. Het koor bestond uit mannen. Er mochten in de beginjaren geen vrouwen meezingen en de leden betaalden 10cent contributie per week. De mannen rookten als “schoorstenen“ en enige dagen voor ’n optreden mocht er van de dirigent niet meer geschaatst worden. De ijle buitenlucht kon schadelijk zijn voor de stem. Toen de leden meer geoefend raakten werd er ’n rookverbod ingevoerd. De eerste uitvoering werd op 25 december 1889 tijdens een dienst in de Hervormde kerk in Wognum gegeven. Na 19 maart 1894 werd de naam van het koor Jacob Kwast. Voor 1900 kwamen er dames bij het koor en toen de dames de Westfriese kap gingen dragen werd er voortaan van het koor: De Wognummers, gesproken. Het koor blonk uit in Zuiverheid en reine stemming, hiervan waren juryleden erg gecharmeerd. Op 10 mei 1902 werd ’n optreden verzorgd in de grote zaal van het Paleis voor Volksvlijt in Amsterdam waar plaats was voor 5000 mensen. Onder daverende toejuichingen behaalde het koor de eerste prijs in de afdeling Uitmuntendheid. Hulde aan dirigent Willem Saal die hiervoor met een met zilver gemonteerde dirigeerstok werd vereerd en 200 gulden met het koor in de wacht sleepte. Mede door het lied Woudgedachten van Franz Abt wat zo uitnemend en met gevoel werd gezongen werd deze eerste prijs behaald door de boeren en boerinnetjes uit Wognum, vermeld het artikel. Het was het begin van een zeer succesvolle periode die Wognum tot in Amerika beroemd maakte. Vooral door de zeer zuivere stem van sopraan-solist Grietje Slagter groeide het koor uit tot een wereldskoor. Toen ondergetekende in 1960 met het Pinksterreisje olv. kapelaan Weiermars in Tier in Duitsland belandde en men hoorde dat we uit Wognum kwamen, werd ons gevraagd om wat te zingen want ze dachten dat iedereen in Wognum kon zingen. Trots mogen we zijn op het koor de Wognummers en niet voor niets zijn in het Zangerskwartier de lanen vernoemd naar de beroemde dirigenten uit die tijd. Willem Saal overleed veel te vroeg op 49 jarige leeftijd op 20 juli 1917 en op 19 april 1917 gaf het koor zijn laatste concert in Medemblik. Nu honderd jaar na het overlijden van icoon Willem Saal wordt het: Concert Wat ’n geluk, gegeven ter nagedachtenis aan een uniek koor en dirigent.
In 'n uitverkochte hervormde kerk opent de voorzitster van organiserende vereniging De Cromme Leeck, Ina Broekhuizen, deze muzikale middag. Voor deze gelegenheid prachtig gekleed in de zondagse Westfriese klederdracht. Ze heet naast koren en belangstellenden speciaal welkom dhr. Piet Saal (kleinzoon van Willem Saal) en echtgenote, en twee kleinkinderen van Grietje Slagter.
Het Westfries mannenkoor olv. dirigent Frank de Ruyter en met pianist Hans Weenink openen de middag met het lied Begrüssung -Humbolt-Kantate no.1 van Felix Mendelssohn Batholdy. Als 2e nummer werd Woudgedachten ten gehore gebracht, een nummer wat op het repertoire stond van de Wognummers.
Heel mooi om te horen hoe verfijnd de mannenstemmen dit prachtige lied ten gehore brengen. Muisstil en je bij alle nummers kon je een speld horen vallen. Het Schubert lied “ die Forelle” wordt in zeven verschillende uitvoeringen gebracht, 'n lust om te horen. De Moonliners worden zingend begroet door het lied Begrüssung-Humbolt-Kantate no.7. De Moonliners olv. Dirigente Jessica Huisman zingen hoofdzakelijk a-capella (zonder muziek) net als het koor de Wognummers. Bij ieder lied werd van positie gewisseld door het koor bestaande uit 6 dames en 4 heren. Ook zij eerden het koor door Zomermorgen te zingen van Isr.J.Olman. Het nummer Lullabye van Billy Joel bracht de toeschouwers tot ontroering. Wat 'n zuivere klanken zingt dit kleine koor.
Na dit optreden een sketch van Lena en Gert (Annet Schipper en Ronald Overboom) die als leden van het voormalige koor in boerenklederdracht 'n discussie voerden over (in onvervalst Westfries) het wel of niet met het koor meegaan naar 'n optreden in Berlijn. Lena wil om de kinderen en de koeien niet zo lang van huis maar als Gert haar 'n nieuwe hoed, tas en schoenen belooft in Berlijn, gaat ze overstag.
Tijdens de pauze kon de expositie worden bekeken, ingericht door de Cromme Leeck in de kerkezaal met foto’s, programmaboekjes, grammofoon platen, muziekstukken, prijzen, vaandels etc. van het koor De Wognummers.

Na de pauze arriveren Lena en Gert terug uit Berlijn. Lena met nieuwe hoed, tas en schoenen, zoals beloofd, en ook in Berlijn werd het koor alle lof toegezwaaid. Inmiddels weten we dat het niet eenvoudig was om met het koor zo ver van huis te gaan. De stoomtram moest het gezelschap overal in Europa brengen. De uitnodiging om in Amerika op te treden moest dan ook worden afgeslagen. Ze zouden met de boot 3 maanden van huis zijn en dat kon echt niet.
De Moonliners vervolgen met I’ll bet here en Tja, en als klapper (vond ik als Queen-fan) ’n prachtige uitvoering van de Bohemian Rhapsody van Freddie Mercury. Met ’n heel levendige uitvoering van het lied de Amsterdamse grachten, waarbij de koorleden het Amsterdamse straatleve, inclusief draaiorgel, nabootsten. Het Westfries mannenkoor sloot deze muzikale ode aan het koor de Wognummers af. Vier nummers werden van het voormalige koor ten gehore gebracht waarbij het Ave Maria van Franz Xaver Witt zo vaak door de Wognummers, in deze mooie kerk met zijn prachtige akoestiek, is gezongen.  Om Andries Magnée te eren koos het koor het prachtige lied Sub tuum praesidium en met de ogen dicht is het genieten. Met een Hollands Medley sloot het koor de middag af waarna Ina Broekhuizen in haar slotwoord iedereen bedankte en de hoofdpersonen ’n heerlijke fles wijn van Saalhof uitreikte.


Ad Steltenpool


Zie ook: Prachtig concert als ode aan Willem Saal