Historische Stichting 'De Cromme Leeck'

Historische Stichting 'De Cromme Leeck'
Homepage CL Documenten CL Zoekresultaat

Zoekresultaat:    Groot, K.   (in veld: Auteur(s))     

Aantal gevonden publicaties : 29   (uit: 413)


Uitgebreid zoeken

Klik op publicatie voor vergroting en meer informatie

1. Documentnummer: 199802  
Ontstaan van ons landschap
Jaarboeken -- Jaarboek 1998           (1998)    [Groot, K. (Ko)]
ENKELE BELANGRIJKE ONTWIKKELINGEN IN DE ONTSTAANSGESCHIEDENIS VAN ONZE GEMEENTE (40.000 V00R TOT 1000 NA CHRISTUS)

Op verzoek van de Historische Stichting `De Cromme Leeck' heb ik op 6 februari 1997 een inleiding gehouden over de vroegste bewoningsgeschiedenis van onze gemeente. Men heeft mij gevraagd om een korte samenvatting van dat verhaal te maken ten behoeve van het eerste jaarboek van de vereniging.
Aan deze wens wil ik graag voldoen.

 

2. Documentnummer: 199908  
Oude kerken en een kerkepad
Jaarboeken -- Jaarboek 1999           (1998)    [Groot, K. (Ko)]
Na mijn verhuizing in de zomer van 1998 naar Het Woud nam ik mij voor om de geschiedenis van deze straat, en de mogelijke herkomst van de straatnaam eens uit te zoeken en daarover verslag te doen in het jaarboek van 1999.Het is echter allemaal anders gelopen door de vondst van een oude akte van 22 september 1593,waarvanikaanvankelijk dacht dat die betrekking had op de weg Het Woud, maar die -naar later bleek-betrekking heeft op de kerkgeschiedenis van Nibbixwoud. Het voorgenomen verhaal heeft dus een heel andere wending gekregen.
 

3. Documentnummer: 200904  
Wetenswaardigheden
Jaarboeken -- Jaarboek 2009           (2009)    [Groot, K. (Ko)]
Wetenswaardigheden
 

4. Documentnummer: 200905  
De gemeentewapens van Nibbixwoud, Wadway en Wognum
Jaarboeken -- Jaarboek 2009           (1400-2000)    [Groot, K. (Ko)]
De gemeentewapens van Nibbixwoud en Wognum bestaan niet meer. Per 1 januari 1979 werden deze gemeenten opgeheven en werd er een nieuwe gemeente gevormd. Het gemeentewapen van de nieuwe gemeente Wognum (met elementen van de oude wapens) bestaat inmiddels ook niet meer als gevolg van de fusie naar de nieuwe gemeente Medemblik op 1 januari 2007. Hoogste tijd dus om eens stil te staan bij de oude gemeentewapens.

Het gebruik van wapens van steden en dorpen ontstaat pas op uitgebreidere schaal in de 13e eeuw. Vr die tijd was het niet ongebruikelijk dat officile stukken van overheidsinstanties voorzien werden van lakzegels, met daarop een voorstelling van de betreffende overheidsinstantie (waaruit later ook verschillende stads- en gemeentewapens zijn ontstaan), dit om de echtheid van het betreffende stuk te waarborgen. Uit de 12e eeuw zijn verschil-lende van dit soort zegels bekend. Het gebruik van wapens, in meer algemene zin, is in de middeleeuwen ontstaan. Men had er behoefte aan om tijdens oorl ogen en veldslagen herkenbaar te zijn. Hiervoor had men verschillende mogelijkheden:
a. door een duidelijke kleur kleding van de soldaten en de ridders;
b. door het voeren van gekleurde banieren en wimpels (door de vaandrig/vendeldrager);
c. door op het schild van de ridders een herkenbare afbeelding te plaatsen.
Veelal werden hiervoor de kleuren en afbeeldingen gebruikt van de familiewapens van de adellijke personen, die ten strijde trokken

 

5. Documentnummer: 201003  
De Kromme Leek - het onbekende westelijke deel
Jaarboeken -- Jaarboek 2010           (2010)    [Groot, K. (Ko)]
De Kromme Leek heeft als n van de veenrivieren in dit gebied een zeer belangrijke rol gespeeld. De veenrivieren waren lange tijd de enige mogelijkheid om (varend) het lege West-Friesland te verkennen en te betreden. Verschillende nederzettingen zijn dan ook ontstaan in de directe nabijheid van die rivieren. Bij de ontginning van het gebied, waarbij de ontwatering van het veen van levensbelang was, vormden de veenrivieren lange tijd de enige mogelijkheid om het vele water uit de dikke veenspons langs natuurlijke weg af te voeren. De nog steeds bestaande verkaveling van onze directe omgeving heeft alles te maken met deze veenrivieren. De veengreppels en slootjes werden bij voorkeur loodrecht op de veenrivieren gegraven. Ons huidige landschap en de bijbehorende verkaveling is dus bepaald door de Kromme Leek. Hetzelfde geldt voor de aanwezigheid van enkele belangrijke binnendijken, zoals de Grote en de Kleine Zomerdijk, de Leekermeer, de Rijndijk, het Keern, de Bobeldijk en de Zwaagdijk. Deze dijken moesten onder meer de wateroverlast van de Kromme Leek indammen. Van het beloop van de Kromme Leek aan de westzijde van de A7 is weinig concreet...etc
 

6. Documentnummer: 201017  
Muzikale geschiedenis van Saalhof
Jaarboeken -- Jaarboek 2010           (1889-1915)    [Groot, K. (Ko)]
Het fundament van een muzikale geschiedenis
Van 1810 tot 1859 was als bovenmeester in Wognum werkzaam meester Jacob Kwast. Hij was tevens dirigent van het kerkkoor en voorzanger.
Hij was grootgebracht in een zeer muzikale familie en ook zijn nazaten waren met dit muzikale virus besmet. Hij heeft de basis gelegd voor de muzikale vorming van de schooljeugd, zowel theoretisch als praktisch.
Zijn opvolger, meester Jan van der Oord, werd geselecteerd uit veertien sollicitanten, waarbij de kwaliteiten op muzikaal gebied een belangrijkselectiecriterium waren.
Het zangonderwijs op de school bleef bloeien. Ook gaf hij piano-en orgellessen en zanglessen.
etc.

 

7. Documentnummer: 201104  
De Kromme Leek - het onbekende westelijke deel
Jaarboeken -- Jaarboek 2011           (1500-1900)    [Groot, K. (Ko)]
De Zomerdijk en de Bobeldijk
We hebben in deel 1 kunnen lezen dat de Kromme Leek een belangrijke veenrivier was die voor de afvoer van water moest zorgen. Tussen 1200 en 1300 neemt deze veenrivier een geweldige breedte aan, en ontstaan onder meer het Wogmeer, het Baarsdorpermeer en het Leekermeer. Steeds meer ontgonnen land werd hierdoor onbruikbaar. Het werd daarom noodzakelijk om de invloed van deze grensrivier in te dammen. De graaf legde daarom de verplichting op om binnendijken aan te leggen. In een privilege van 2 februari 1364 werd aan Drechterland de verplichting opgelegd om een kade aan te leggen van de Rijsdam (het Keern) tot de Spierdijk. Het gaat hier om de Bobeldijk aan de zuidzijde van de Kromme Leek. etc

 

8. Documentnummer: 201108  
Het verenigingsleven in de Gemeente Wognum
Jaarboeken -- Jaarboek 2011           (1800-1900)    [Groot, K. (Ko)]
Echte verenigingen met een eigen bestuur, donateurs en leden komen pas in de 19e eeuw tot ontwikkeling. De oudste culturele vereniging in de gemeente Wognum was Het Nut. De volledige naam luidde: Maatschappij tot nut van het algemeen, en de vereniging werd opgericht in 1820. Het Nut steunde vooral op de dorpsnotabelen en de boeren, en verenigde vooral het protestantse deel der bevolking.

In 1954 werd door professor dr. H.D. de Vries Reilingh van de Universiteit van Amsterdam het initiatief genomen voor een grootschalig cultuursociologisch onderzoek in de provincie Noord-Holland. Het onderzoek werd verricht in een groot aantal gemeenten door bijna afgestudeerde studenten van de sociografische afdeling van de universiteit.

Ook de gemeente Wognum werd betrokken bij dit onderzoek. Het onderzoek en de rapportage werden uitgevoerd door de heer W.F.G. Wiese, de latere leraar en wethouder van Hoorn. Aan dit onderzoek zijn de onderstaande gegevens ontleend.
Avonden en zangavonden.
Rechts zaten de vrouwen, links de mannen. In 1829 werd vanuit het Nut de Nutsbibliotheek opgericht, gevolgd door de Nuts-spaarbank in 1848 met een daaraan verbonden jeugdspaarbank. Onder de vlag van Het Nut ontstond in 1935 de Nutsgymnastiekvereniging etc etc

 

9. Documentnummer: 201123  
Wetenswaardigheden
Jaarboeken -- Jaarboek 2011           (1900-2000)    [Groot, K. (Ko)]
Wetenswaardigheden
 

10. Documentnummer: 201204  
Schoolstrijd in Wognum
Jaarboeken -- Jaarboek 2012           (1870)    [Feringa, Roelie & Groot, K. (Ko) & Veken, C.A.G. (Kees)]
De zorg voor het onderwijs was in Nederland van oudsher de taak van de staatskerk, d.w.z. de Nederlandse Hervormde Kerk (nu onderdeel van de Protestantse Kerk in Nederland). Veelal werd het onderwijs in de kerk zelf gegeven. Met de komst van de Verlichting, een stroming in het Europese denken waarin niet langer de wetten van God, maar de menselijke rede een richtsnoer waren voor het handelen van de mens, ontstonden nieuwe ideen aangaande de inrichting van de maatschappij en met name het onderwijs. Veel dominees werden door de ideen van de Verlichting aangetrokken. Zo ook Jan van Nieuwenhuysen, die in 1874 de Maatschappij tot Nut van het Algemeen oprichtte. Onder invloed van de Verlichting en het Nut kwam in 1806 de eerste Onderwijswet tot stand: er kwamen openbare en bijzondere lagere scholen. De bijzondere scholen werden opgericht door kerkelijke instellingen of door particulieren. Wel moest de gemeentelijke overheid toestemming geven voor het oprichten van een bijzondere school. etc
 

11. Documentnummer: 201205  
Wel en wee van onze dorpen tussen 1400 en 1500
Jaarboeken -- Jaarboek 2012           (1400-1500)    [Groot, K. (Ko)]
Het leven tussen 1400 en 1500 in onze dorpen was hard. Er waren primitieve maatregelen genomen ter bescherming tegen het zeewater (de Omringdijk meteen hoogte van zo'n 1.50 meter was in 1280 gereedgekomen). Ook waren er inmiddels maatregelengenomen tegen de overlast van het water van de Kromme Leek (in 1350 werden binnendijken aangelegd zoals de Zwaagdijk, de Kleine en Grote Zomerdijk, de Bobeldijk en het Keern). Toch bleef het binnen- en buitenwater een aanzienlijke rol spelen. Immers, het veen bleef inklinken, de bodem bleef alen en het zeewaterniveau bleef stijgen. Na vele decennia van strijd werd West-Frieslanddoor de graven van Holland ingenomen in 1288. Naeen laatste opstand in 1297 (Vronen werd vernietigden Enkhuizen werd platgebrand) is de onderwerping aan de graven van Holland een feit. Vanaf dat moment ontwikkelde zich een machtsstrijd tussen de bisschoppen en de graven, maar ook tussen de graven onderling. Ook internationaalwaren er de nodige twisten, die het dagelijks leven zwaar benvloedden. Onderstaand zal getracht worden om een beeld te schetsen van onze dorpen en hun inwoners in deze roerige periode.....etc
 

12. Documentnummer: 201211  
Wetenswaardigheden
Jaarboeken -- Jaarboek 2012           (2012)    [Groot, K. (Ko)]
Wetenswaardigheden
 

13. Documentnummer: 201306  
Wetenswaardigheden
Jaarboeken -- Jaarboek 2013           (2013)    [Groot, K. (Ko)]
Wetenswaardigheden
 

14. Documentnummer: 201308  
Historisch hekwerk bij de Wognumse Kerk
Jaarboeken -- Jaarboek 2013           (1850-1900)    [Groot, K. (Ko)]
In het jaarboek van 2012 verscheen onder deze titel op pagina 98 een bijdrage van Jan Hania en Ina Broekhuizen-Slot. Men sprak in dat artikel het vermoeden uit dat het prachtige hekwerk rond de protestantse kerk tussen 1850 en 1870 geplaatst was.
Inmiddels is uit bronnen in het Streekarchief duidelijk geworden dat dit hekwerk rond l890 is geplaatst. Aan de noordzijde en de westzijde van de kerk was namelijk tot l889 een sloot aanwezig tussen de wegen (Raadhuisstraat en Oude Gouw) en het kerkerf.....etc

 

15. Documentnummer: 201310  
Onze voornamen
Jaarboeken -- Jaarboek 2013           (1500-2000)    [Groot, K. (Ko)]
Aanvankelijk waren onze voornamen vooral van Germaanse, Friese en Keltische oorsprong.
Van de Noormannen en Vikingen waren er ook van die zijde wat invloeden te bespeuren.
Na de kerstening zien we dat heiligennamen een toenemende rol gaan spelen. In Noord-Holland kwam de kerstening na 700 op gang. Daarbij trad in eerste instantie nogal wat wildgroei op in `heiligen'. Een veelheid van lokale heiligen was daarvan het gevolg. Zeker toen in de oude rechtspraak in alle landen om ons heen het systeem van bedevaarten als vorm strafoplegging toenam. Een straf die tot halverwege de 17e eeuw werd toegepast...etc

 

16. Documentnummer: 201314  
Honderd jaar geleden
Jaarboeken -- Jaarboek 2013           (1913)    [Groot, K. (Ko)]
Honderd jaar geleden
 

17. Documentnummer: 201405  
Wognum 600 jaar stadsrechten
Jaarboeken -- Jaarboek 2014           (1414-2014)    [Groot, K. (Ko)]
In het grijze verleden zijn aan verschillende plaatsen in ons land stadsrechten verleend. Doorgaans is dit reden om daar in jubileumjaren uitbundig aandacht aan te schenken en grootse stadsfeesten te vieren. Ook in onze regio is dat een bekend verschijnsel.
Dit ondanks het feit, dat in 1851 de stadsrechten volledig werden afgeschaft bij de vaststelling van de Gemeentewet en deze dus al 163 jaar niet meer bestaan.
Op vrijdag 2 februari 1414 verleende graaf Willem IV van Holland stedelijke rechten aan de gezamenlijke dorpen Wognem (Wognum), Oude-bucswoude (Hauwert), Nieuwebucswoude (Nib-bixwoud) en Watweijde (Wadway).
De originele oorkonde die hierop betrekking heeft, is bewaard gebleven en bevindt zich in het Westfries Archief in Hoorn. De vorming van de stede Wognum was daarmee een feit.....etc

 

18. Documentnummer: 201406  
Bernardus Haring
Jaarboeken -- Jaarboek 2014           (1680-2014)    [Groot, K. (Ko)]
Haring... een bekende naam in Nibbixwoud, en alle Haringen in West-Friesland schijnen bovendien familie van elkaar te zijn.
Althans dat blijkt uit genealogisch onderzoek over de familie Haring in deze regio. In het Westfries Archief trof ik de stamboom aan van deze familie (nummer 0219 151H84).
De reden om deze stamboom na te slaan was dat ik in de archieven van de voormalige gemeente Nibbixwoud (nummer 0216 713 en 715) een militair zakboekje aantrof op naam van Bernardus Haring, geboren op 22 februari 1848 in Nibbixwoud......etc

 

19. Documentnummer: 201408  
Veertig jaar Koppenhoeve
Jaarboeken -- Jaarboek 2014           (1973-2013)    [Bijman, H. (Hans) & Broekhuizen, Ina & Groot, Ko & Schreuder, Ansje & Sijm, Kees & Zanten, Yolanda van]
Aanleiding tot het samenstellen van dit artikel vormde het onderstaande redactionele stukje van Ansje Schreuder-Licht in dorpsblad Walhalla, nummer 21 van de 45e jaargang (2013), over het veertigjarig bestaan van de Koppenhoeve.
Vijf bewoners van het eerste uur, Ansje Schreuder-Licht, Hans Bijman, Kees Sijm, Yolanda van Zanten-Koningstein en Ron Bakker, vertellen hun verhaal.
Ko Groot schreef een inleiding en er wordt ook stilgestaan bij de nieuwste inwoners, de eerstgeborene n de nieuwste baby van de straat etc.

 

20. Documentnummer: 201409  
Het elektriciteitsbedrijf van Nibbixwoud
Jaarboeken -- Jaarboek 2014           (1910-2000)    [Groot, K. (Ko)]
Vlak voor de Eerste Wereldoorlog had het raadslid Schoenmaker zich al eens in de openbare raadsvergadering erover beklaagd dat Nibbixwoud eigenlijk niet meetelde in de omgeving.
Het ontbrak er aan allerlei wezenlijke en belangrijke voorzieningen. Bij het bezoek van Hare Majesteit de Koningin op 18 mei 1914 had hij zich geschaamd voor zijn eigen dorp. Men had er geen spoorlijn, er was geen tramlijn, de telegraaf was onbekend, en ook elektriciteit en telefoon waren een onbekend fenomeen.
Hij verzocht het college dan ook dringend om eens te onderzoeken of er geen centrale telefoon zou kunnen komen. Dat hoefde niet veel te kosten. Een kantoortje voor 300 en een kantoorhouder voor 150 zouden de totale investering zijn. Het college kwam in de volgende vergadering met een antwoord: de Eerste Wereldoorlog was uitgebroken! Het zou verstandig zijn om op betere tijden te wachten. Wel werd er toegestaan om een collecte te houden in het dorp voor de zwaar getroffen Belgische vluchtelingen.etc

 

21. Documentnummer: 201413  
Een wandeling door Wognum in 1968
Jaarboeken -- Jaarboek 2014           (1968)    [Groot, K. (Ko)]
Op 15 mei 1968 verschijnt het eerste nummer van het Wognumse dorpsblad Walhalla (Wognums Al-lerlei van Lezenswaardige Humoristische Actualiteiten, Leuteraire Letterkunsten en Activiteiten). Vijfentwintig jaar later, in 1993, wordt er een boekje samengesteld met een overzicht van een kwart eeuw dorps lief en leed. Ter gelegenheid van dit jubileum schrijft Ko Groot een verhaal over een wandeling door Wognum, gemaakt door ene Soimen.
Soimen loopt in 1968 van de Oosteinderweg tot de Kerkweg en beschrijft alles wat hij ziet en hoort. Daarmee zet hij een mooi tijdsbeeld neer van een periode die een kentering betekent in het vertrouwde, dorpse leven. Er komt nieuwbouw, er zijn plannen voor een gezondheidscentrum en een bejaardenhuis en misschien zal de kerk worden afgebroken. In de herfst van 2013, dus 45 jaar later, volgt Ina Broekhuizen de weg van Soimen nog eens en ze legt in een aantal fotos vast waar hij over vertelt....etc

 

22. Documentnummer: 201417  
De middeleeuwse geschiedenis van de familie Saal
Jaarboeken -- Jaarboek 2014           (1585-1900)    [Groot, K. (Ko)]
In de jaarboeken van De Cromme Leeck van de afgelopen drie jaar komen we regelmatig artikelen tegen die betrekking hebben op de familie Saal, die zon belangrijke rol heeft gespeeld in de geschiedenis van Wognum.
Daarbij is al gebleken dat de familie Saal n van de oudste families in Wognum is. De geschiedenis van deze familie blijft een boeiend onderwerp. Door ir. C. Koeman is in het verleden al eens de stamboon van deze familie uitgezocht vanaf Jan Saal, geboren in 1585. Deze stamboom is uitgegeven in de serie Westfriese geslachten in 1963 en is in te zien in het Westfries Archief in Hoorn.
Tijdens mijn bezoeken aan dit archief kwam ik nog vele oudere gegevens tegen over deze familie. Deze zijn hieronder beschreven en in de historische context geplaatst. etc

 

23. Documentnummer: 201509  
Geloofsaangelegenheden
Jaarboeken -- Jaarboek 2015           (1660-1700)    [Groot, K. (Ko)]
Paapse stoutigheden
Vanaf 1600 wordt de Gereformeerde Kerk in Nederland steeds meer in een bevoorrechte positie geplaatst. Veel voormalige katholieke kerken vervallen aan de overheid en ook grote delen van het onroerend bezit komt in overheidshanden.
Hoewel er in theorie nog steeds vrijheid van godsdienst bestaat, worden de mogelijkheden daartoe door middel van plakkaten al verder ingeperkt. De Gereformeerde Kerk wordt in die periode nagenoeg door de staat ge financierd en de betere functies en beroepen waren absoluut voorbehouden aan de lidmaten van de Gereformeerde Kerk.
Ook de voormalige r.k. kerken in Wognum en Nibbixwoud komen in handen van de Gereformeerde Kerk. Het katholieke volksdeel ziet zich genoodzaakt om in zogenoemde schuilkerken het geloof te belijden. Uit 1664 zijn ons in de archieven enkele zaken overgeleverd met betrekkingen tot Wognum en Nibbixwoud etc

 

24. Documentnummer: 201514  
De Bedijkte Leekerpolder in Wognum
Jaarboeken -- Jaarboek 2015           (1500-1700)    [Groot, K. (Ko)]
Aan de Kleine Zomerdijk in Wognum ligt de Bedijkte Leekerpolder.
Een van de meest laaggelegen stukken grond in onze gemeenschap, die tezamen met de Kerkepolder een prachtig natuurgebiedje vormt. Duizenden vogels vertoeven in dit landschap. In eerdere artikelen in ons jaarboek schreef ik over het onbekende westelijke deel van de Kromme Leek en de invloed van deze veenstroom op de omgeving en de noodzaak om het water van deze veenrivier binnen de perken te houden.
De aanleg van de Grote en Kleine Zomerdijk, de Bobeldijk en het Keern rond 1350 waren daarvan het gevolg. Door een betere bemaling werd de stroombreedte uiteindelijk rond 1500 teruggebracht tot brede sloten en kon het onderliggende land weer voor agrarische doeleinden worden gebruikt. Een uitzondering daarop vormde het zeer laag gelegen gebied van de Bedijkte Leekerpolder.
Dit bleef water tot 1635. In 1633 nam een burger van Hoorn, Sijbrant Albertszoon Curtius, het initiatief om het gebied te voorzien van een omringdijkje en het droog te malen. etc

 

25. Documentnummer: 201520  
Don Quichot en zijn gevecht tegen de windmolens
Jaarboeken -- Jaarboek 2015           (1300-1400)    [Groot, K. (Ko)]
De discussie over windmolens mag zich verheugen in een grote belangstelling. Voor- en tegenstanders rollen over elkaar heen. Het Rijk en de provincies bereiden in ons land grote plannen voor om de door de regering gestelde doelen te realiseren.
Zon- en windenergie moeten ons minder afhankelijk maken van de olieproducerende landen! Uiteraard spelen ook de aan te wijzen locaties voor windmolens een belangrijke rol in de discussie. Als ze er al moeten komen, dan bij voorkeur niet in onze achtertuin, maar elders of ergens ver weg in zee.
Naar verwachting zal het stroomgebied van de Kromme Leek een van de aan te wijzen locaties zijn. Een nog niet gestelde vraag in de discussies is: Wie is eigenaar van de wind? Ik neem u graag mee naar de 14e eeuw om op deze vraag een mogelijk antwoord te zoeken...etc

 

26. Documentnummer: 201525  
Wegenbeheer in de negentiende eeuw
Jaarboeken -- Jaarboek 2015           (1800-1900)    [Groot, K. (Ko)]
In 1846 werden door het bestuur van de polder van de banne Wognum en Wadway nieuwe voorschriften vastgesteld in het Reglement van politie op de wegen en voetpaden.
Daarmee beoogde men de wegen en voetpaden in een redelijke staat van gebruik te houden. En dat mocht ook wel!
In dat jaar immers waren er nog nauwelijks verharde wegen, zeker niet in de dorpen Wognum en Wadway. Wel was men druk doende om dat via het waterschap te realiseren, maar de hoog oplopende verschillen van mening over het gemeentelijk aandeel in die kosten zorgde ervoor dat het geloof daarin nog ver weg was.
Men moest het voorlopig doen met onverharde wegen, die met name in de herfst en winter nauwelijks begaanbaar waren. De nieuwe voorschriften die werden vastgesteld, vloeiden dus voort uit deze ellende...etc

 

27. Documentnummer: 201526  
Hoe braaf waren onze voorouders?
Jaarboeken -- Jaarboek 2015           (1800-1900)    [Groot, K. (Ko)]
Op plaatselijk niveau stelden gemeentebesturen en polderbesturen verschillende verordeningen en keuren vast. Daarin legde men geboden en verboden vast. Uiteraard moest op de naleving daarvan toezicht worden gehouden, daarvoor moesten doorgaans de bodes en veldwachters zorgen.
Veel van dat soort voorschriften komt ons nog steeds bekend voor, zoals het verbod op openbare dronkenschap, vechtpartijen op de openbare weg, mishandeling, laster, burenruzie, stroperij en muilkorf-geboden...etc.

 

28. Documentnummer: 201614  
Een vergeten bouwplan in Nibbixwoud
Jaarboeken -- Jaarboek 2016           (1940-2015)    [Groot, K. (Ko)]
Al rond 1940 was er door de provincie Noord-Holland een Commissie Ter Veen ingesteld om advies uit te brengen over een fusie van de veelal te kleine gemeenten in die provincie. Het zou echter nog veertig jaar duren voordat dit plan tot uitvoering zou komen.
Pas op 1 januari 1979 vond er een grootscheepse herindeling van gemeenten plaats, West-Friesland ging van 27 naar 13 gemeenten. Nibbixwoud en Wognum werden samengevoegd. Hauwert verdween naar Noorder-Koggenland. Deze fusieplannen wierpen hun schaduw echter al ver vooruit.
Een door de gemeenteraad van Nibbixwoud in 1965 beschikbaar gesteld krediet werd niet goedgekeurd door Gedeputeerde Staten in verband met een op handen zijnde fusie van gemeenten. Waar hebben we het over?
Het ging om de bouw van een nieuw gemeentehuis voor de gemeente Nibbixwoud! Op 16 juli 1964 stelden burgemeester en wethouders aan de gemeenteraad voor om een voorbereidingskrediet beschikbaar te stellen van 1850 gulden..... etc

 

29. Documentnummer: 201713  
De banpalen van Wognum
Jaarboeken -- Jaarboek 2017           (1414-1850)    [Groot, K. (Ko)]
Banpalen komen nog slechts sporadisch voor. Ze zijn ontstaan in het verre verleden, vanaf het moment dat de eerste stadsrechtverleningen ontstonden. In onze regio gebeurde dat vanaf de 13e eeuw. Het doel van banpalen was de grenzen van de bannen (gemeenschappen) aan te geven, waarbinnen het stadsrecht functioneerde.
Na het verlenen van de stadsrechten kregen de stadsbesturen de mogelijkheid om binnen het grondgebied van de banne keuren (verordeningen) te maken die voor dat gebied van toepassing waren. Het was dus zinvol om aan te geven waar of de grenzen van de bannen begonnen en eindigden.
Zo kon een burger het rechtsgebied herkennen waar de verschillende keuren van toepassing waren en welke gemeente bevoegd was om handhavend op te treden. Banpalen kwamen daardoor in het verleden veelvuldig voor.
De vorm van de banpalen was zeer divers. Bovendien waren zij qua verschijningsvorm aan mode onderhevig: in arme tijden eenvoudige houten banpalen en in rijke tijden luxueuze banpalen.

De gemeenschap Wognum (bestaande uit Nibbixwoud, Wadway en Wognum) verkreeg in 1414 stadsrechten. Als gevolg daarvan zullen de eerste banpalen zijn opgericht. Dit waren aanvankelijk eenvoudige houten palen, al dan niet voorzien van versieringen, zoals het gemeentewapen of de tekst Stede Wognum. etc,

 

 

Uitgebreid zoeken

Laatste wijziging binnen getoonde publicaties: 5 juni 2022